Başlangıç Seviyesi Tavla Dersleri


Tavla iki kişi arasında oynanan keyifli bir oyundur. Oyunun büyük çoğunluğu strateji ve olasılık hesapları üzerine kuruludur. Oyundaki zar faktörü ise oyuna keyifli bir belirsizlik katmaktadır. Bu aşamada bir şans oyunu olarak görülse de önünüze çıkacak problemleri matematik yardımıyla çözerek şansınızı olumlu yönde etkileyebileceğinizi zamanla göreceksiniz.

"Başlangıç Seviyesi Tavla Dersleri" bölümünde ilk olarak sizlere tavla oynamayı öğreneceğiz. Orta düzey ve İleri düzey derslerde ise daha çok matematiğe ve olasılık hesaplarına dayalı olarak bu oyunu daha iyi oynayabilmek için neler yapmalıyız bunları göreceğiz.

Bu bölümde bazı yerlerde ihtiyacımız olan tavla terimlerini de öğreneceğiz.

Başlangıç Seviyesi Tavla Dersleri

1.Tavla Sahası

Tavla oyunu 24 haneden oluşan bir saha üzerinde, iki oyuncunun açık ve koyu renge sahip 15'er pulu ile oynanır. Oyunda iki adet zar kullanılır.


2.Pulların Dizilişi ve Oyun Yönü

Pullar aşağıda gösterilidiği şekilde dizilir. Oyun yönü oyuncular arasında kararlaştırılır. Oyun iki oyuncunun da pullarını sol tarafa ya da sağ tarafa toplayacak şekilde başlangıç pozisyonu dizilişi yapılır.


Tavla oyununun amacı özetle rakibinizden önce kendinize ait pulları toplama alanınıza getirip toplayarak oyunu kazanmaktır.


3.Oyunun Başlaması ve İlk Zar Atışları

Oyun her iki oyuncu tarafından karşılıklı atılan birer zar ile başlar. Büyük zarı atan oyuncu oyuna başlama hakkı kazanır.

Oyuna başlangıç hakkını kazanan oyuncu iki tar ile oyunun ilk zar atışını yapar. Zar atışlarında iki zarın da oyun alanının içine düşmesi ve zarların ikisinin de tabana tamamen oturması gerekmektedir. Zarlardan biri ya da ikisi yanlışlıkla oyun sahası dışarısına düştüğünde ya da yüzeye tam oturmadığında arış "kırık" sayılır ve tekrarlanır. 

4.Zarlara Göre Pulların Oynatılması

Atış sonrasında gelen iki zarın kombinasyonu pullar ile seçilen yönde oynanılır. Her oyuncu pullarını sadece tek yönde (Seçtiği toplama bölgesine doğru) ilerletebilir. Örneğin aşağıdaki başlangıçta ilk zarımız 6*1 gelmiş olsun.


13 hanesindeki beyaz pulumuzu 7 hanesine 6 defa ilerleyerek, 8 hanesindeki pulumuzu ise 7 hanesine 1 defa ilerleyerek oynayabiliriz.



Çift Nedir? : Tavlada "çift" atılan iki zarın da aynı rakam gelmesi durumudur. Bu durumda gelen rakamlar kendi değerinde 4 defa oynanırlar.

Çift Zarlar : 1*1,2*2, 3*3, 4*4, 5*5, 6*6

5.Çift Gelen Zarların Oynatılması

Örneğin başlangıç pozisyonunda 2*2 attığımızı düşünelim.


Beyaz pullarımızı 4 defa 2 değerinde oynayabileceğiz. Aşağıdaki gibi ikişer ikişer toplam dört de oynayabiliriz...


...ya da tek pulu 4 defa da oynayabiliriz.


Yani bu zarda pullarımızı istediğimiz şekilde 4 defa 2 oynayabiliyoruz.

Bazı Terimler :

Hane (Ev) : Tavla sahasında 24 adet bulunan oyun alanlarıdır.

Kapı : Aynı renkteki iki pulun üst üste gelerek o haneyi tutup rakibin o haneye gelmesini engelleyen pul yapısıdır.

Blok : İki veya daha fazla kapının yanyana oluşumudur. (İkili blok, üçlü blok, dörtlü blok)

6.Pulların Oynanamayacağı Durumlar

Oyun sahasında kapı aldığınızda rakibinizin hareket alanını kısıtlamış olursunuz. Kapılarınızın bulunduğu hanelere rakip pullar ulaşamazlar. Aynı durum iki taraf için de geçerlidir.


Yukarıdaki durumda 6*3 atmış olalım. 24 hanesinde bulunan pullarımız 6 ve 3 hareketlerinin ikisini de yapamıyor. Çünkü rakibimiz 18 ve 21 hanelerinde kapılanarak bizim 6 ve 3 hareketlerimizi kısıtlamış. Bu yüzden 6*3 zarımızı sahanın diğer lanlarında bulunan pullarımız ile oynamak zorundayız. 

Eğer herhangi bir zarı saha üzerindeki hiçbir pulunuz ile oynayamıyorsanız hamle sırası rakibinize geçer. 

Örnek olarak aşağıdaki durumda 4*4 atmış olalım. 


Bu durumda dışarıdaki 16 ve 10 hanelerinde bulunan ikişer pulumuzun 4 ayaklarında rakibimizin 12 ve 6 hanelerinde kapıları bulunuyor. 4,3,2,1 hanelerinde bulunan pullarımızlada 4 zarını oynayamayacağımız için zar atışı sırası bu pozisyonda rakibimize geçiyor. 

7.Kırmak ve Kırılmak

Kapısız bir pulun bulunduğu haneye pulunuz ile ilerlediğinizde oradaki savunmasız pulu kırmış olursunuz. Bu duruma tavlada pul kırmak denir. Kırılan pul bara konulur ve tekrar oyuna girmeyi bekler.

Bar : Tavlanın tam ortasındaki kısımdır. Kırılan pul ya da pullan bu bölüme koyularak o pulların kırık (geçici sürede oyundışı) olduğunun bilinmesi amaçlanır.

Aşağıdaki durumu inceleyelim. Rakibimizin 11 hanesinde savunmasız bir pulu var. Bu pul bizim 18 hanesinde bulunan iki pulumuza 7 hane uzaklıkta. Bu savunmasız pulu toplamda 7 atarak vurabiliriz (kırabiliriz). Bu durumda 6*1 - 4*3 - 5*2 zarlarıyla pulu kırabiliyoruz. Bu durumda 5*2 atmışız ve pullarımızdan birini 5 ve 2 oynayarak (toplam 7) rakibimizin 12 hanesindeki savunmasız pulunu kırıyoruz.


8.Kırıkların Oyuna Girilmesi

Pulu kırılan oyuncu hamle sırası kendine geldiğinde kırılan pul ya da pullarını rakibin toplama sahasında kapısız hanelere girmelidir. Örneğin aşağıdaki durumu bir inceleyelim.


Bu durumda rakip bizim bir pulumuzu kırmış. Bu pulu oyuna tekrar sokabilmek için rakibin toplama sahasındaki boş alanlara girebilmemiz gerekiyor. Bu dizilimde rakibin 6-4-3-1 hanelerinde kapıları olduğu için girebilmemiz mümkün değil. Pulu oyuna tekrar sokabilmek için zarlardan birinin 5 ya da 2 gelmesi gerekiyor.

Bu durumda 5*2 atıyoruz ve istersek 5'e ya da 2'ye pulumuzu girebiliriz.
(Bize göre 19-24 olan haneler rakibimize göre 1-6 haneleridir)

Aynı konumda bu sefer de 6*3 atmış olalım.


Gördüğünüz gibi rakibimizin 6 ve 3 hanelerinde kapıları var. Bu yüzden biz 6*3 zarımız ile o haneye giriş yapamıyoruz. Kırığı bulunan oyuncu kırık pulunu rakip hanelerinden birine giremediği sürece kırık pul ya da pulları barda kalır ve diğer pullarını oynatamaz. Sıra ise rakibe geçer.

Bu sefer de aynı durumda iki kırığımızın olduğunu düşünelim ve aşağıdaki durumda 3*2 atmış olalım.


Bu defa iki pulumuzu da oyuna girmek zorundayız. Rakibimizin yine sadece 5 ve 2 kapıları açık. Biz 3*2 attığımız için sadece 2 hanesine pullarımızdan birini girebiliyoruz. Diğer pulumuz halen kırık olduğu için oynayamıyoruz.

Aynı durumda 2*2 attığımızı düşünelim.


2*2 çift zar olduğu için daha önce de söylediğimiz gibi çift zarları 4 defa oynayabiliyoruz. Bu sebeple iki kırığımızı da rakibimizin 2 hanesine girebilir, kalan iki adet 2'mizi ise diğer pullarımız ile oynayabiliriz.

Elimizde kırık olduğunda rakibin tüm kapıları kapalı ise bu durumda zaten hiçbir kapıya giremeyeceğimizden en az 1 kapı açılmadığı sürece zar atmamıza gerek kalmaz. Rakibimiz kapılarından birini açana dek üstüste zar atışları yaparak hamlelerini yapabilir.


9.Oyun Sonuna Giriş ve Pul Toplama

Oyuncular atılan zarlar sonucu pullarını ilerleterek kendi toplama bölgelerine taşırlar. Tüm pullarını toplama bölgesine taşıyan oyuncu artık atacağı zara göre oyunun pul toplama evresine geçer.

Bu aşamada attığımız zara göre o hanedeki pullarımızı toplamaya başlarız. Aşağıdaki durumda 6*4 atmış olalım. 6 hanesinden bir pul ve 4 hanesinden bir pulu topluyoruz.


Toplamada eğer zar üzerindeki sayıdaki hanemiz boş ise, yani alacak bir pulumuz bulunmuyor ise o zarı sallamamız gerekecek.

Sallamak : Toplama esnasında pulu alamadığımız durumlarda diğer pullardan birinin oynatılması durumudur.

Örneğin aşağıdaki durumda 5*2 atmış olalım. 5'teki pulumuzu topluyoruz fakat 2 hanemiz boş olduğu için oradan pul toplayamıyoruz. Bu durumda pullarımızdan bir tanesini 2 oynamak zorundayız. Şekilde görüldüğü gibi 6'dan 4'e kaydırabiliriz.


Oyunun her bölümünde olduğu gibi toplama sırasında da çift atmak (6*6-5*5-4*4-3*3-2*2-1*1) çok değerlidir. Oyun esnasında çift zar attığımızda nasıl attığımız zarı dört defa oynayabiliyorsak, toplama esnasında da çift gelen zarlarda 4 adet pul toplarız. Örneğin aşağıdaki durumda 4*4 atmış olalım. 4 hanesinde bulunan 4 pulumuzu da toplayabiliriz.


Çift attığımızda o hanede 4 puldan daha az sayıda pul var ise olan pul sayısı kadar toplarız. Kalan sayıyı ise sallarız. Örneğin aşağıdaki durumda yine 4*4 atmış olalım. 4 hanemizde 3 adet pul bulunduğu için en fazla 3 pulu toplayabiliyoruz. Kalan son hamleyi ise 6'dan 2'ye 4 hane sallayarak  değerlendiriyoruz.


Pul toplama sırasında karşılaşacağımız son durum ise büyük hanelerin boş olma durumudur. Pul toplama bölümünde büyük rakamlı hanelerden toplamak yani büyük zar atmak çok avantajlıdır. Bazı durumlarda büyük hanelerimiz artık boşalmıştır ve orada alacak pulumuz kalmamıştır. Bu durumda elimizdeki en büyük rakamlı dolu hanemizden pul toplarız.

Örneğin aşağıdaki durumda 6*4 attığımızı düşünelim. 6'da alacak pulumuz kalmadığı için ona en yakın dolu haneden yani 5'ten bir adet pul topluyoruz. Diğer zarımızdagelen 4 ile de 4'teki pullarımızdan bir tanesini topluyoruz.


Pul toplama esnasında karşılacağımız durumların içerisinde bir de; rakibimizin bu bölgede çapasının (kapısının) olduğu pozisyonları inceleyelim.

Çapa : Rakibin pul toplama alanında yapılan kapılardır.

Aşağıdaki durumda biz toplama evresine geçmişiz fakat rakibimizin bizim pul toplama hanelerimizde halen pulları var. Hatta bizim 2 hanemizde iki pulu ile çapa yapmış bekliyor. Burada beklemesinin nedeni bizim toplama esnasında vereceğimiz açık pulu vurarak oyunda tekrar avantajlı duruma gelebilmek.

Açık Vermek : Rakibin pulları önünde istemli ya da istemsiz olarak savunmasız tek pul bırakmaktır.


Bu durumda konum olarak çok avantajlı olmamıza rağmen 6*3 zarı ile zorunlu bir çift açık veriyoruz. 6 hanemiz boş olduğundan bir adet 5 hanesinden alıyoruz. 5 hanesindeki pulu açık bırakmamak için 3 zarını sallamalıyız fakat bu hamlenin 3 ayağında rakibimizin kapısı (çapası) bulunduğundan bu hamleyi yapamıyoruz.

Bu durumda tek çaremiz 3'ten bir adet pul daha toplayarak zorunlu olarak verilecek çift açıktan en avantajlı şekilde yararlanmak.

Hamle sonrası durumumuz şu şekilde;


Bu durumda rakibimize zorunlu olarak çift açık verdik. Rakibimiz bir sonraki hamlesinde 1 ya da 3 atarsa bizim savunmasız pullarımızı vurarak oyundaki avantajı eline alabilecek.

Bu durum tavladaki son zara kadar yaşanan belirsizliği ve her an herşeyin olabileceğini gösteren en net örneklerden biridir.

Tavlanın acı yüzüne hoşgeldiniz :)


Pullarını rakibinden önce toplayan oyuncu o eli kazanarak 1 puan almış olur. Klasik tavla oyunları ülkemizde genelde 5 sayı alan biter şeklinde oynanır. Oyunun bitiş sayısı önceden farklı bir sayı olarak da kararlaştırılabilir.

***

Pul toplama konusunu bitirmeden önce önemli bir bilgi verelim. Ülkemizde bazı tavla ortamlarında "toplamada büyük zar önce oynanır" gibi klişe kurallar konulmuştur. Fakat tavla oyununda böyle bir kural yoktur.

Bu durumdaki genel kural şudur; Eğer iki zar kombinasyonu da oynanabiliyorsa oyuncu büyük zarı ya da küçük zarı önce oynamak konusunda serbesttir. Yani küçük zarı önce oynayabilir. Oyun sadece zorunlu olarak tek kombinasyonu oynamayı gerektiriyorsa o kombinasyon zorunlu olarak oynanır. 

10.Mars

Oyunun son kısmında pul toplamaya geçen oyuncu son pulunu topladığında rakip oyuncu henüz hiç pul toplamamış ise bu duruma mars denir.

Örneğin aşağıdaki durumda sıra bizde. Son zarımızı atıyoruz ve 5*4 geliyor (Bu durumda zaten hangi zar gelirse gelsin o iki pulu alacağız). Rakibimiz ise henüz daha toplama evresine geçememiş. Biz bu oyunu mars olarak kazanmış oluyoruz. Mars durumunda tavlada 2 puan kazanılır.


11.Puanlama

Örnek Puanlama 

1.Oyun Beyaz 1 oyun kazandı   Beyaz: 1 Siyah: 0
2.Oyun Siyah mars ile kazandı   Beyaz: 1 Siyah: 2
3.Oyun Beyaz 1 oyun kazandı   Beyaz: 2 Siyah: 2
4.Oyun Beyaz mars ile kazandı Beyaz: 4 Siyah 2
5.Oyun Siyah 1 oyun kazandı Beyaz: 4 Siyah 3
6.Oyun Beyaz 1 oyun kazandı Beyaz: 5 Siyah 3

Oyun 5-3 Beyazın galibiyetiyle sona erdi

Başlangıç Seviyesi Tavla Dersleri Youtube Dersi


Buraya kadar Tavla oyununun genel kurallarını, hareketleri, temel terimleri ve puanlamaları öğrendik. Şu anki durumunuzu bir bebeğin yürümeyi öğrenmesine benzetebilirsiniz. Bundan sonraki Orta seviye ve İleri seviye bölümlerinde ise bu oyunu nasıl daha iyi oynayabileceğinizi anlatıp daha detaylı konulara yer vereceğiz.

Bu bölümde Tavla Kuralları, Tavla Dersleri, Tavla Öğrenme, Tavla Nasıl Oynanır, Tavla Stratejileri, Tavla Taktikleri, Nasıl İyi Tavla Oynarım, Tavlanın Genel Kuralları konularına yer verdik. Umarım beğenmişsinizdir.






Paylaş
Önceki Haber
Sonraki Haber